FIDE kurallarına tam uyumlu satranç, 1.208 baytta.

2 KiB'ın altında tek bir HTML dosyasına, turnuva standartlarında eksiksiz bir satranç hakemi sığdırıldı. Golfstack konseptiyle geliştirilen bu proje, kod optimizasyonunun sınırlarını zorlayarak en küçük boyutta en çok işlevi sunmayı hedefleyen bir mühendislik çalışması.

İki oyuncunun aynı cihaz üzerinden karşılıklı oynadığı bu motor, harici hiçbir kütüphaneye ihtiyaç duymadan tam donanımlı bir satranç deneyimi sağlar.

Motor geliştirme aşamasında uç durumlar dahil binlerce kez sınandı ve bilinen hataların tamamı ayıklandı. Yine de oyun sırasında gözünüze çarpan bir şey olursa bildirin; geri bildirim motoru doğrudan iyileştirir.

Motorun kural iddiaları perft ile sınandı: bir pozisyondan belirli bir derinliğe kadar üretilen geçerli hamle dizilerinin sayısı, yayımlanmış referans değerlerle karşılaştırıldı. Tek bir düğümlük sapma bile kural setinde bir hata demektir, o yüzden perft bir hakem motorunun en sert testidir — hamle üretiminin tamamını, şah güvenliğini, rok haklarını ve geçerken alma imkânını aynı anda yoklar.

Karşılaştırma dört kaynaktan yapılıyor: Chess Programming Wiki'nin yayımlanmış düğüm sayıları, van Kervinck'in zor pozisyon listesi, 6.838 pozisyonluk Vajolet külliyatı ve Stockfish. Yayımlanmış değerin bulunmadığı sığ derinliklerde ise motorla hiç kod paylaşmayan, kurallardan doğrudan yazılmış naif bir 0x88 uygulaması karşılaştırma sağlıyor.

Aşağıdaki derinlikler birleştirilmiştir: bir pozisyon birden fazla koşuya bölünmüşse — önce d5'e, sonra ayrı bir koşuda d6 ve d7'ye — tabloda ulaşılan en derin katmanla tek satırda duruyor. Her pozisyon d1'den o katmana kadar bütün ara derinliklerde de doğrulandı.

Yedi pozisyon, dördüncünün renk aynası dahil. Ayna tesadüfi değil: renk simetrisini bozan bir hata yalnızca orada görünür.

Geçersiz geçerken alma, şah altında rok, geçerken almanın açtığı keşif şahı, şah çeken terfi ve alt terfi, pat–mat ayrımı, fil bağından kaçınma. On beş pozisyonun onunda yayımlanmış derinliğin ötesine geçildi; o katmanlarda karşılaştırılacak yayımlanmış değer olmadığı için doğrulama Stockfish'e karşı yapıldı.

Tek tek seçilmiş pozisyonlar kenar durumları yakalar; toplu koşular sıradan oyunda ortaya çıkanı yakalar.

Rastgele oyun koşusu düğüm toplamına bakmaz, listeyi karşılaştırır. Toplamın tutması iki hatanın birbirini götürmesiyle de mümkündür; liste karşılaştırması bunu elemez diye değil, elediği için var.

Testler öntanımlı olarak engine_2x.js üzerinde koşuyor. İki motor mantıksal olarak aynı — her derinlikte aynı hamleler, aynı düğüm sayıları — ama hızlı sürüm derin koşuları yarı sürede bitiriyor. Önyüzlerin gömdüğü engine.js dosyasını bayt birebir sınamak için ENGINE=./engine.js yeterli.

Altısı da aynı çekirdeği kullanıyor. Fark giriş biçiminde, tahtanın gösterilip gösterilmemesinde ve saatin nasıl işlediğinde. Boyutlar bayt olarak, gönderilen dosyanın tamamı: <script> sarmalayıcısı, input ailesinin 36 baytlık işaretleme öneki ve glif taşıyan dosyalardaki BOM dahil.

Bir hamle dışındaki her şeyin nasıl yapıldığı sürüme göre değişiyor. DOM'da hepsi ayrı bir denetim; kalanlarda hepsi aynı metin alanından geçiyor.

Her sürüm kendi penceresinde çalışır, saatler ancak başlattığında işlemeye başlar. Sürüm değiştirmek çalışan oyunu kapatır.

dom ve input sürümlerinde tahta küçük geliyorsa tarayıcının yakınlaştırmasını kullan — Ctrl +, macOS'ta ⌘ +. Oyun pencerenin içinde birlikte ölçeklenir; Ctrl 0 eski hâline döndürür.

Her şey tıklanarak yapılır. Taşa, sonra varış karesine basılır. Terfi karesine ulaşıldığında panel açılır ve taş seçilene kadar hamle tamamlanmış olmaz; saat bu sırada işlemeye devam eder. Taşı seçmezsen terfiyi iptal edip başka bir hamle oynayabilirsin.

Beraberlik radiosu hamleden bağımsız çalışır. Tahtada eşik zaten dolmuşsa işaretlemek beraberliği doğrudan tetikler; rakip teklif göndermişse işaretlemek teklifi kabul eder; ikisi de yoksa işaret kalır ve hamleyi oynadığında değerlendirilir — hamle eşiği sağlıyorsa iddia, sağlamıyorsa rakibe teklif olur.

Biçim <başlangıç><varış><terfi><beraberlik>. Büyük küçük harf duyarsız: E2E4, e2e4 ve e2E4 aynı hamledir.

Terfi harfi r, b veya n. Bu üçü dışındaki her harf — q dahil — ve harf yokluğu vezire terfi eder, yani e7e8 yeter. Renk motorun kendi meselesi, sen yalnızca türü seçiyorsun.

Rok, şahın gideceği kareyle yazılır: beyaz için e1g1 ve e1c1, siyah için e8g8 ve e8c8. Şahın kaleyi aldığı biçim yok. Geçerken alma ise piyonun gerçekten varacağı kareyle yazılır, o yüzden ayrı bir kural gerektirmez.

Beraberlik hamlenin sonuna gelen = ile. b2b3= demek: bu hamleyi oynadığımda eşik dolacaksa iddia ediyorum, dolmayacaksa rakibe teklif ediyorum. Motor kararı hamle oynandıktan sonraki duruma bakarak verir; hamle sayacı sıfırlıyorsa ya da pozisyonu benzersizleştiriyorsa beraberlik kurulmaz. Tek başına = ise mevcut durumu iddia eder veya bekleyen teklifi kabul eder.

Terk r. prompt ve prompt_blindfold'da pencereyi iptal etmek de terk sayılır; boş enter sayılmaz, geçersiz hamledir ve saat işlemeye devam eder.

Bir hamle mat ediyorsa sonundaki = yok sayılır. Mat, otomatik beraberlik koşullarının hepsini geçtiği gibi iddiayı da geçer.

Aynı dizilim, kareler iki basamaklı sayı. Numaralandırma bilerek 0–63 yerine 1–64: a1 = 01, h8 = 64.

Terfi girdisi rakam: 0 fil, 1 kale, 2 at, 3 ve diğer her şey vezir. Harf yok — bu sürümde hiçbir yerde harf yok. Rok yine şahın kareleriyle: beyaz 0507 ve 0503, siyah 6163 ve 6159.

Beraberlik girdisi, girişin sayısal olmamasıdır. 5664ddsd hamleyi oynar ve beraberlik ister; hfjkj bekleyen teklifi kabul eder veya mevcut durumu iddia eder. Sayısal olan ama geçersiz bir giriş — 6500 gibi — hiçbir şey yapmaz, yalnızca saatin son hâlini gösterir. Saati canlı olmayan bir sürümde süreyi öğrenmenin tek yolu bu.

İptal, Esc, boş enter ve sekmeyle çıkış terk eder. 0, 00 ve boşluk terk etmez; üçü de sayısal olarak sıfırdır, yani geçersiz hamledir. r yazmak da terk değil — harf içerdiği için beraberlik kanalına düşer.

Bu arayüzün rahatsız ediciliği kasıtlıdır. Sürüm bayt için yazıldı, konfor için değil.

Bu istisna “rakip mat etmeye zorlayabilir mi” diye sormaz; “bu materyalle mat pozisyonu kurulabilir mi” diye sorar. Kaybeden taraf kendi taşlarıyla şahının kaçış karelerini kapatarak yardım edebileceği için, savunan tarafın taşları da hesaba girer — mekanizma boğma mattakinin aynısı.

Tek atla mat ancak savunan taraf kendini duvara kapatacak bir kaleye sahipse kurulabilir. Savunan vezir bu işi göremez, çünkü köşedeki kaçışı kapatabileceği her kareden aynı zamanda mat eden atı tehdit eder.

Bunlar kurulabilen pozisyonlar, zorlanabilen sonuçlar değil. Hiçbiri kazanma yöntemi değil; yalnızca “bu materyalle mat diye bir şey var mı” sorusunun cevabı, ve 6.9 ile 5.1.2 tam olarak bunu sorar. Materyale dayanmayan ölü pozisyonlar — kilitlenmiş bir piyon zinciri gibi — uygulanmıyor; onları görmek tarama değil arama gerektirir.

FIDE'nin 5.2.2 maddesi şöyle: hiçbir oyuncunun herhangi bir geçerli hamle dizisiyle rakibin şahını mat edemeyeceği bir pozisyon ortaya çıktığında oyun berabere biter. Buna ölü pozisyon denir.

Bu koşulun yetersiz materyalden doğan hâli tamamen uygulanıyor — yukarıdaki iki tablo tam olarak onu anlatıyor. Uygulanmayan kısım, materyalin yeterli olduğu ama matın yine de imkânsız olduğu kilitli pozisyonlar. Motor onlarda doğrudan beraberlik vermez.

Sebep şu: kilitli pozisyon tahta görüntüsünden ya da durum değişkenlerinden herhangi bir çıkarımla belli olmuyor. Dinamik ve yüksek derinlikli bir arama gerektiriyor. Motorun geri kalanı böyle değil — diğer her şey geometri ve aritmetikle, hem her teşhisin doğru olduğu hem de hiçbir vakanın kaçmadığı biçimde çözülebiliyor. Burada ise net bir sonuç, üzerinde uzlaşılmış bir yorum yok; arama algoritmaları bile yanılabiliyor ve doğruluğu ispatlanmış bir algoritma mevcut değil. Bu, satranç programlamanın hâlâ açık duran bir problemi. En doğru kural setini uygulayan Lichess de bu tespiti yapamıyor.

Golfed hâlde bile eklemek motoru şu anki boyutunun üç dört katına çıkarır ve arama gerektirdiği için yavaşlatır. Eklendiğinde de her teşhisin doğru olması sağlanabilir, ama hiçbir vakayı kaçırmamaya yaklaşmak oldukça zor. İleride problemi yeterince formüle edebilirsem hafif ve golfed bir biçimde eklemeyi düşünüyorum; üzerinde perfect-arbiter reposunda çalışıyorum.

Sapma bundan ibaret. Mat imkânsızlığının çekilme ve süre bitimindeki iki istisnası — 5.1.2 ve 6.9 — eksiksiz uygulanıyor; sonuçları RM ve TM kodları taşıyor.

Bir oyuncunun hamlesi bir yarım hamle, iki tarafın karşılıklı hamlesi bir tam hamledir.

Matın üstünlüğü. Bir hamle mat ile sonuçlanıyorsa, aynı hamlede 75 hamle kuralı veya beşinci pozisyon tekrarı gibi otomatik beraberlik koşulları oluşsa dahi mat geçerlidir. Aynısı iddia için de geçerli: hamlenin sonuna konan beraberlik eki, hamle mat ediyorsa yok sayılır. Mat hamlesi yapıldığı an oyun galibiyetle biter.

Oyunun bitebileceği on beş yol var; altısı sonuçlu, dokuzu berabere. Motorun iki kodlaması var ve ikisi aynı on beş sonucu adlandırıyor: dom ve UCI dörtlüsü iki harfli kısaltmayı döndürür, numerical ve engine.js tam sayıyı. Her hücrede ikisi birlikte.

Üçüncü sütun her satırda beraberedir. İkinci ve beşinci satırlar tamamen berabere: biri otomatik olanlar, diğeri iddia ve anlaşmayla gelenler. Kalan üç satır pozisyonun, saatin ve terkin sonuçlu hâlleri.

Numaralar keyfî değil, aritmetik. İki mat T+1, mat imkânsızken gelen iki beraberlik 13+k, süre ve terkin dört sonucu tek ifadede 9+2*k+W — k süreyi terkten, W tarafı seçiyor. Geriye kalan literal kodlar tek basamağa sığsın diye düşük yuvalar onlara bırakıldı; iki basamağa taşan tek kod, en seyrek görülen anlaşmalı beraberlik oldu.

Bu on beş kod FIDE'ye göre. Başka bir federasyonun kuralları başka bir liste üretir — aşağıya bakın.

Oyunun sonlanma türleri federasyona göre kayda değer biçimde değişir. USCF'de çekilmek her zaman kayıptır, materyale bakılmaz. Otomatik beraberlik diye bir şey yoktur: 75 hamle ve 5 pozisyon tekrarı sonuç doğurmaz, yalnızca 50 hamle veya 3 tekrar iddia edilirse beraberlik verilir.

Asıl fark bayrak düşmesiyle materyalin karşılaştığı yerde ortaya çıkar, ve iki federasyon farklı soru sorar. FIDE'nin sorusu şu: rakip en kötü hamleleri oynasa bile mat mümkün mü? Yani yardımlı mat, geometrik imkân. Bu sorunun cevabında kesinlik ve tamlık vardır; tek boyutlu bir tahta dizisinden bile çıkarılabilir — bu kodda yapılan tam olarak budur. USCF'nin sorusu ise başka: bayrağı düşen tarafın rakibinin zorlama matı var mı?

Belirli bir çizgiye kadar ikisi hemen hemen aynı sonucu verir. Ama USCF tek ata, tek file, hatta bazen iki ata doğrudan yetersiz materyal diyerek istenmeyen kenar durumlar üretebilir. Masa başında zorlama mat tespiti kolaydır; dijital bir algoritmada aynı doğruluğu sağlamak için arama gerekir. Aksi hâlde tek atla yapılan boğma mat gibi durumlar tespit edilemez.

Ölü pozisyonda çekilmenin beraberlik sayılması — RM, kod 14 — bir proje kuralı değil, FIDE 5.1.2'nin 1 Ocak 2023'te yürürlüğe giren hâli: çekilen taraf normalde kaybeder, ancak rakibi hiçbir geçerli hamle dizisiyle mat edemiyorsa sonuç beraberliktir. Aynı istisna süre bitimi için 6.9'da duruyor; TM ile RM bu yüzden ikizdir. 2023 öncesi metin çekilmeyi koşulsuz kayıp sayıyordu, o yüzden eski kaynaklarda bunu bir sapma olarak göreceksiniz.

Önyüzü olmayan hâli. Saf durum ve fonksiyonlar; DOM yok, bağımlılık yok, derleme adımı yok. Tek satır. Aşağıdaki kaynak builds/ dizinindeki dosyanın kendisi, sayfa açılırken okunuyor.

engine_2x.js aynı kuralları uygular, birkaç bayt daha uzundur ve gözle görülür biçimde hızlıdır: boş kareleri erken eler, & yerine kısa devre yapan && kullanır ve hamle üretiminde ucuz testi öne alır. Aşağıdaki 2x anahtarı iki kaynağı aynı pencerede değiştirir.

Bir sürücünün satranç bilmesi gerekmiyor. Tıklamayı veya girişi h ile doğrula, O ile işle, ekrana bas.

Gösterim için b, T, n, G ve o okunur. Saat sürücünün işi: her vuruşta azalt, sıfıra ulaşınca F(T,0) çağır.